System zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

Dlaczego warto wdrożyć system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy?

    W tradycyjnym podejściu do zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy pracodawca skupia się jedynie na spełnieniu minimum wymagań prawnych, co na ogół nie prowadzi do osiągnięcia sukcesu. Do zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy należałoby podejść w sposób systemowy, podobny do tego, w jaki obecnie wielu pracodawców podchodzi do zarządzania jakością i zarządzania środowiskiem.

    Skuteczny system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy  umożliwia nie tylko sprawne i zgodne z wymaganiami prawa funkcjonowanie przedsiębiorstwa, ale przynosi również inne, wymierne korzyści. Najważniejsze z nich to korzyści ekonomiczne wynikające z minimalizacji strat wskutek eliminowania wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Natomiast do korzyści społecznych można zaliczyć wzrost świadomości i motywacji załogi, możliwy dzięki zarządzaniu opartym na informowaniu i zaangażowaniu pracowników oraz ich przedstawicieli społecznych. Wdrożenie systemu zarządzania BHP wpływa także na jakość i wydajność pracy oraz kształtowanie wizerunku przedsiębiorstwa wśród klientów, partnerów biznesowych i społeczeństwa.

Jaki model sytemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy przyjęto w Polsce?

    Wymagania i wytyczne do sytemu zarządzania BHP są sformułowane w serii Polskich Norm PN-N-18000. Model systemu zarządzania przyjęty w tych normach jest oparty na  cyklu ciągłego doskonalenia (zwanym często cyklem Deminga) i obejmuje następujące elementy:

• zaangażowanie najwyższego kierownictwa i polityka BHP,

• planowanie działań, na które składa się ustalenie celów ogólnych i szczegółowych oraz sporządzanie planów ich realizacji; przy ustalaniu celów konieczne jest uwzględnienie wymagań prawnych oraz wyników oceny ryzyka zawodowego,

• wdrażanie i funkcjonowanie systemu, a w tym:

  • ustalenie struktury organizacyjnej i zakresu odpowiedzialności i uprawnień,

  • zapewnienie zasobów potrzebnych do wdrożenia i funkcjonowania systemu,

  • określenie potrzebnych kompetencji i szkolenie oraz kształtowanie świadomości i motywowanie pracowników,

• dokumentowanie systemu zarządzania BHP,

• sterowanie pracami i działaniami związanymi ze znaczącymi zagrożeniami,

• gotowość do reagowania na wypadki przy pracy i awarie,

• sprawdzanie funkcjonowania systemu w praktyce, obejmujące monitorowanie i auditowanie oraz działania korygujące i zapobiegawcze,

• przegląd istniejącego systemu zarządzania BHP dokonywany przez kierownictwo i ciągłe doskonalenie systemu.

Logika przedstawionego systemu jest prosta: w procesie zarządzania BHP należy ustalić politykę, zaplanować działania w celu jej realizacji, stworzyć warunki wykonania tych działań, sprawdzić ich rezultaty oraz wciąż doskonalić system, dokonując okresowych ocen osiąganych wyników.

    Niewątpliwą zaletą norm serii PN-N-18000 jest  to, że można je wdrażać u wszystkich pracodawców, bez względu na specyfikę działania, profil produkcji, czy też usług. Nie ma również żadnych wytycznych co do wielkości firmy. Normy serii PN-N-18000 są do wdrożenia zarówno w pracodawców zatrudniających kilku pracowników, jak i w wielkich korporacjach.

    Przyjęty w polskich normach model systemu zarządzania BHP jest zgodny z modelami sytemu zarządzania jakością według norm serii ISO 9000 i systemu zarządzania środowiskowego według norm serii ISO 14000. Dla firm które już posiadają wdrożony system ISO 9000 lub ISO 14000, koszty związane z wdrożeniem kolejnego sytemu PN-N-18000 są już znikome, gdyż wszystkie te systemy są ujednolicone i opierają się na podobnych założeniach i zasadach. Normy ISO wymuszają podejście procesowe, co gwarantuje, że identyfikacji podlegają wszystkie procesy jakie odbywają się w firmie pod kątem zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy. Gwarantuje to, że dzięki wdrożeniu sytemu zarządzania BHP wg PN-N-18000 pracodawca może wyregulować wszystkie procesy, tak że staną się bardziej efektywne, skuteczne i co najważniejsze – bezpieczne.

Gdzie uzyskać wsparcie we wdrażaniu sytemu zarządzania BHP?

    Pomocy we wdrażaniu sytemu zarządzania BHP mogą udzielić kompetentni konsultanci z Państwowej Inspekcji Pracy i Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badcawczego, wyszkoleni w ramach projektu PHARE PL 99/IB-SO-01. W przypadku dalszych pytań i problemów dotyczących systemów zarządzania BHP prosimy je kierować na adres: CIOP-PIB, ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa,

Tel. +48 22 623 36 98, fax: +48 22 623 36 93, www.ciop.pl